تبلیغات
پاسخ به سوالات شما در ادیان و مسیحیت - 45. چرا با این که اسلام گناه نخستین را نمی پذیرد، در برخی روایات و بیانات علما به گناه حضرت آدم اشاره شده است؟

اشتراک و ارسال مطلب به:

اسلام گناه نخستین را قبول ندارد، ولی در مورد مسئله علیت وضوء، امام خمینی (ره) در آداب نماز روایتی را نقل فرموده که علت شستن وجه در وضو این است که تا انسان به یاد گناه حضرت آدم بیافتد که درخت ممنوعه را دیده و ... چه طور این حدیث در عین رد نظریه گناه نخستین قابل فهم است؟ چگونه فلسفه و عرفان و فقه این مسئله را پاسخ می دهد؟

اعتقاد به گناه اوّلیه و ذاتی یا همان گناه نخستین، از اعتقادات مهم و اساسی مسیحیان به شمار می‏آید. آنها می گویند کار حضرت آدم و حوا (ع) که از آن درخت ممنوعه در بهشت خوردند، گناه بود. مطابق این اعتقاد، نژاد انسانی وارث گناه آدم است و انسان‏ها نه به دلیل بدی اعمال خودشان، بلکه تنها بدین دلیل که از تبار آدم‏اند، ذاتا گناهکار به دنیا می‏آیند.[1] مسیحیان معتقدند گناه آدم، همه انسان‏ها را دچار گناه کرد و به سبب آن طهارت و معصومیت اولی از بین رفت و صورت الاهی کدر شد، به گونه‏ای که همه با ذاتی شرور و گناه‏ آلود متولد شده و[2] برده گناه هستند و مرگ و بی‏نظمی وارد جهان شده است.[3]

جان کالوین، گناه نخستین را سبب تباه شدن موهبت‏های طبیعی و فوق طبیعی می‏داند، به اعتقاد او، [این] گناه، انسان را از موهبت‏های فوق طبیعی کاملاً محروم ساخت، در حالی که این دسته از موهبت‏ها، یعنی ایمان و صداقت، برای نیل به زندگی آسمانی و حیات جاودانی بایستگی و ضرورت دارند.[4]

با توجه به این نظریه در مورد حضرت آدم، این سؤال پیش می‏آید که چگونه ممکن است خدای عادل، گناه آدم و پیامدهای آن را به حساب ما، که در آن هیچ نقشی نداشتیم، بگذارد؟

مسیحیان به این پرسش پاسخ های متعددی داده اند که هیچ کدام از آنها قانع کننده نبوده و با آیات قرآن هم سازگار نمی باشد. دیدگاه نمایندگی[5] و شخصیت گروهی[6] و ... که از طرف مسیحیان مطرح شده، همه در این مورد که گناه حضرت آدم، موجب شده، همه انسان ها گناه کار به دنیا بیایند و مستحق کیفر و عذاب باشند، مشترک هستند.

اما اسلام، گناه بودن فعل حضرت آدم و حوا را قبول ندارد، چنان که علامه طباطبائی، در پرتو آیات قرآن کریم، معتقد است حضرت آدم (ع) به دو دلیل مرتکب هیچ گناهی نشده است:

1. نهی خدا از نزدیک شدن به درخت ممنوع، ارشادی بود نه مولوی؛ زیرا در بهشت صادر شده بود و بهشت جای تکلیف و امر و نهی مولوی نیست. در نهی ارشادی، صلاح حال شخص نهی شده مورد نظر است و نهی‏کننده می‏خواهد او را به سوی آنچه که مصلحتش در آن است ارشاد کند و نواهی و اوامری که این چنین باشند نه بر امتثالشان ثوابی مترتب می‏شود و نه بر مخالفتشان عقابی. دقیقا مانند امر و نهی‏هایی است که طرف مشورت ما به ما دارد و یا طبیب به بیمارش دارد که در آنها تنها رشد و مصلحت طرف مشورت مورد نظر است که در صورت مخالفت شخص با آنها، تنها به مفسده و ضررهایی که شخص آمر و ناهی در نظر داشت می‏رسد.[7]

2. حضرت آدم (ع) پیامبر بود و قرآن کریم ساحت پیامبران را منزّه و نفوس پاکشان را مبرّای از ارتکاب گناه و فسق می‏داند. برهان عقلی و آیات قرآن نیز مؤید این نظریه است.[8]

علامه طباطبائی، در گفتاری مبسوط به موضوع عصمت انبیا پرداخته و با دلایل نقلی و عقلی، آن را در جهات مختلف به اثبات رسانده است.[9]، [10]

از طرفی این گفته مسیحیان، که آدم گناه کرد و گناه لازمه او شد، سخنی ناصواب است؛ زیرا خداوند، آدم  (ع) را بعد از خوردن از آن درخت و بیرون شدن از بهشت، برگزید و نظر رحمت به او کرد: «ثُمَّ اجْتَباهُ رَبُّهُ فَتابَ عَلَیْهِ وَ هَدی[11]». و نیز: «فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ کَلِماتٍ فَتابَ عَلَیْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحیم».[12]

بنابراین، این سخن که «هر خطایی که از انسان صادر می‏شود لازم لاینفک او است» توجیه صحیحی ندارد و با فرض ملازمه داشتن گناه با انسان، برای عفو و آمرزش، موضوعی باقی نمی‏ماند. در حالی که قرآن کریم به موضوع عفو و مغفرت فراوان پرداخته و کتاب مقدس نیز درباره آن ساکت نیست.[13] بنابراین، عقیده مسیحیت درباره گناه آدم و آثار آن، عقیده‏ای ناصواب و بدون پایه است و موضوع عفو و آمرزش الاهی را برای قرون متمادی و نسبت به کثیری از انسان‏ها، انکار می‏کند.

با توجه به مطالب گذشته روشن می شود که سخنان امام خمینی (ره) در کتاب الطهارة که روایتی را در باب علیت وجوب وضوء نقل می کنند، منافاتی با قبول نداشتن گناه نخستین از نظر اسلام ندارد.

ایشان در باب وضو، مبحثی را با عنوان "حول حقیقة الطهارة المعتبرة فی الصلاة" مطرح کرده و در این مورد می فرمایند وضوء بر حضرت آدم و ذریه ایشان به طور مطلق واجب شده است، چه انسان مسبوق به حدث باشد و چه نباشد.[14] فایده این بحث در آن است که وقتی انسانی متولد می شود، قبل از آن که حدثی برای او رخ دهد آیا طاهر است یا خیر؟ حضرت امام می گویند این مولود جدید هم شامل حکم خداوند به وجوب وضو می شود، به خلاف غسل، که تا حدثِ موجبِ غسل عارض نشود، غسل هم واجب نمی شود. در این جا به روایتی استناد می کنند که علت وضو را بیان کرده است:

جماعتى از یهود نزد پیامبر خدا (ص) آمده و از آن حضرت سؤالاتى کردند و یکى از سؤالات این بود که: اى محمّد به چه سبب این چهار عضو را در وضو باید شست. در حالى که این اعضا پاکیزه‏ترین عضوهاست؟ (منظور از چهار عضو صورت و دو دست و سر و پاهاست که بترتیب مورد شستن و مسح قرار میگیرد).

پیامبر (ص) فرمود: هنگامى که شیطان آدم (ع) را وسوسه کرد حضرت آدم نزدیک آن درخت رفته و بآن درخت نگریست پس آبروى او برفت (شاید منظور این باشد که آب و رنگ او دگرگون شد چون خود را باخت)، سپس برخاست و بسوى آن درخت رفت و این نخستین گامى بود که به راه خطا برداشته شد، پس با دست، از میوه آن چید و خورد و زیورها و جامگان زرّین که بر تن داشت از بدنش پرید و آدم دست خود را بر فرق سرش نهاد و گریست. و هنگامى که خداوند عزّ و جلّ توبه او را پذیرفت، بر او و بر فرزندان و ذرّیه او پاک ساختن این اعضاء چهارگانه را واجب‏ گردانید.

پس خداوند بخاطر آنکه بآن درخت نگاه کرد او را امر به شستن صورت فرمود، و چون با دستها میوه را چیده بود، وى را به شستن دو دست تا آرنجها امر فرمود، و چون دست خود را بر مغز سر نهاده بود او را امر به مسح سرش کرد و بخاطر آنکه با دو پایش به راه خطا گام برداشته بود او را به مسح دو پایش امر فرمود.[15]

اگر کمی در متن روایت دقت کنیم خواهیم دید هیچ جای روایت حرفی از گناه حضرت آدم (ع) نبوده و علت وضو را به فعل حضرت آدم نسبت داده است. و این که این فعل به عنوان ترک اولی از حضرت آدم رخ داده مورد انکار اسلام نمی باشد، بلکه آنچه اسلام آن را قبول ندارد، گناه بودن این کار است که با دلایل عقلی و نقلی خلاف آن را ثابت کردیم. از طرفی، مجازات بر ترک اولی برای اولیای خدا امری عادی می باشد آنچنان که برای حضرت یونس و دیگر پیامبران این امر را مشاهده می کنیم، پس می توان گفت وجوب وضوء به خاطر ترک اولایی بوده که حضرت آدم (ع) انجام داده است. علاوه بر این، در روایات موجود، برای وضوء علت های دیگری هم ذکر شده [16] و تنها منحصر در این علت نیست، جدا از مصلحت و حکمت هایی دیگری که ما از آن آگاه نیستیم و بر ما پوشیده است.



[1]  Paul Helm, Faith and Understanding, Eerdmans Pulishingco. Edinburgh University Press, 1997, P. 153.، به نقل از مجله علمی تخصصی معرفت 74،سال دوازدهم، شماره یازدهم، 1382(صاحب امتیاز: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی "ره")، ص22

[2]  رومیان، 5:19، به نقل از مجله علمی تخصصی معرفت 74،سال دوازدهم، شماره یازدهم، ")،ص 23، (صاحب امتیاز: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی .

[3]  سارو خاچیکی، اصول مسیحیت، چ دوم، انتشارات حیات ابدی، 1982 م، ص81، به نقل از مجله علمی تخصصی معرفت 74،سال دوازدهم، شماره یازدهم، ص24، (صاحب امتیاز: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی "ره").

[4]  جی لسلی دانستن، آیین پروتستان، ترجمه عبدالرحیم سلیمانی اردستانی، چ 1، ص105-106، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، 1381، به نقل از مجله علمی تخصصی معرفت 74،سال دوازدهم، شماره یازدهم، 1382 ص 23 ، (صاحب امتیاز: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی "ره")

[5]  چارلز هورن، نجات شناسی، ترجمه سارو خاچیکی، چاپ 1، انتشارات آفتاب عدالت، تهران، 1361، ص11، به نقل از مجله علمی تخصصی معرفت 74،سال دوازدهم، شماره یازدهم، ص 24، 1382(صاحب امتیاز: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی "ره").

[6]  هنری تیسین، الهیات مسیحی، ترجمه: ط. میکائلیان، انتشارات حیات ابدی،ص180/182، به نقل از مجله علمی تخصصی معرفت 74،سال دوازدهم، شماره یازدهم، 1382 ص 24 ، (صاحب امتیاز: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی "ره").

[7]  محمدحسین طباطبائی، المیزان فی تفسیر القرآن، چاپ 5، مؤسسه اسماعیلیان، قم،  1371، ج 3، ص 293ـ 292.

[8]  طباطبائی، محمدحسین المیزان فی تفسیر القرآن، چاپ 5، مؤسسه اسماعیلیان، قم، 1371،ج 3، ص 293.

[9]  ر.ک به: همان، ج 12، ص 139ـ 134 / محمدتقی مصباح یزدی، آموزش عقاید، چاپ 7، مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، جلد 1و 2، درس‏های 24، 25 و 26.

[10] در مورد بحث عصمت و خطای آدم (ع)  به پاسخ های زیر مراجعه کنید: 4438 (سایت: 4808)، 203 (سایت: 1114)، 112 (سایت: 998)، 7568 (سایت: )، 129 (سایت: 1069).

[11]  «سپس پروردگارش او را برگزید و بر او ببخشود و {وی را} هدایت کرد.» طه، 122.

[12]سپس آدم از پروردگارش کلماتی را دریافت نمود؛ و [خدا [بر او ببخشود؛آری، او(ست که)توبه‏پذیرمهربان ‏است.» بقره، 37

[13]  طباطبائی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 3، ص 393ـ 394، چاپ 5، مؤسسه اسماعیلیان، قم، 1371،

[14]  فإنّ ظاهرها(أی ظاهر الروایة) أنّ الوضوء فرض علىٰ آدم و علىٰ ذریّته مطلقاً؛ مسبوقاً بالحدث أو غیر مسبوق، فإنّ سبب وجوبه لیس مجرّد الأحداث المعروفة، بل لأنّ آدم (علیه السّلام) صدر منه العمل المعروف. امام خمینی(ره)، کتاب الطهارة (تقریرات)، ص 270‌، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى قدس سره‌، چاپ اول، تهران، 1428 ق،

[15] شیخ صدوق‏، من لا یحضره الفقیه، ج‏1، ص 55 و 56 و 57، جامعه مدرسین‏، قم، 1404ق.

[16]  و امام على بن موسى الرّضا علیهما السّلام در پاسخ نامه‏اى در جواب به پرسشهاى محمد بن سنان چنین نوشت: علّت وضو که بخاطر آن شستن صورت و دستها و مسح سر و پاها بر بندگان واجب شده است همانا بپا خاستن در برابر خداى تعالى و روى نمودن بسوى او با اعضاى ظاهرى و ملاقات همراه با آن اعضاء با فرشتگان نویسنده اعمال است. پس صورت را براى بجا آوردن سجده و حالت خضوع و فروتنى مى‏شوید و دستها را میشوید تا از گناهان پاک و پاکیزه گردد و به این جانب و آن جانب برده بدانها حوائج را درخواست و مسألت نموده و مراتب خوف و ترس خود و اخلاص و از غیر بریدن را معمول دارد. سر و دو پایش را مسح میکشد زیرا آشکار و باز است و در تمام حالات خود همراه با آن دو روبرو مى‏شود، ولى آنچه از خضوع و اخلاص و انقطاع از غیر که در دستها و صورت است در آن دو نیست پس به مسح سر و پا اکتفا مى‏شود. شیخ صدوق‏، من لا یحضره الفقیه، ، ج‏1، ص 57، جامعه مدرسین‏، قم، 1404ق.


کلید واژه ها: گناه نخستین ، آدم و حوا ، ترک اولی ، معصیت آدم ، عصمت آدم ،

پیوندها: گناه نخستین و معصیت آدم علیه السلام از دیدگاه روایات اسلامی ،

Fresh Origins CBD Oil Price
چهارشنبه 23 مرداد 1398 01:46 ق.ظ
This design is wicked! You certainly know how to keep a reader entertained.
Between your wit and your videos, I was almost moved to start my
own blog (well, almost...HaHa!) Excellent job. I really loved what you had to
say, and more than that, how you presented it. Too cool!
http://duhism.com/a/?_derma_rpx_cream_874419
پنجشنبه 17 مرداد 1398 09:51 ق.ظ
Hello there, You have done an excellent job. I'll definitely digg it and
in my opinion recommend to my friends. I am sure they will be benefited from this site.
Keto Plan Diet
شنبه 12 مرداد 1398 09:09 ق.ظ
Hello.This post was really interesting, particularly because I was searching for thoughts on this topic last couple of days.
http://www.yourfilelink.com/get.php?fid=2054187
شنبه 12 مرداد 1398 05:21 ق.ظ
Undeniably consider that that you said. Your favourite justification seemed to be on the web the easiest thing
to take into account of. I say to you, I definitely get irked while people consider issues that they
just don't recognize about. You managed to hit the nail upon the top and also outlined out the entire thing without having side effect ,
people could take a signal. Will probably be back to
get more. Thank you
https://freesound.org/people/engbergfrazier26/
شنبه 12 مرداد 1398 01:20 ق.ظ
Very nice style and superb subject matter, practically nothing else we require :
D.
https://www.inventables.com/users/offersentennant6373
شنبه 12 مرداد 1398 01:16 ق.ظ
Thank you for all of the work on this web site. My
aunt delights in working on research and it's really easy to understand why.

All of us know all about the lively manner you produce very
helpful items through this blog and therefore cause
contribution from the others about this issue
so our own simple princess is actually becoming educated a lot.
Enjoy the rest of the year. You're conducting a
first class job.
https://forum.vodafone.co.uk/t5/user/viewprofilepage/user-id/682705
شنبه 12 مرداد 1398 12:52 ق.ظ
Great blog here! Also your site loads up fast! What web host are you using?
Can I get your affiliate link to your host? I wish my web site loaded
up as quickly as yours lol
https://freesound.org/people/foremanboswell30/
جمعه 11 مرداد 1398 10:56 ب.ظ
Hello very cool website!! Man .. Beautiful ..
Superb .. I will bookmark your site and take the feeds
additionally?I'm happy to find numerous useful information here in the post, we need work out extra techniques on this regard,
thank you for sharing.
https://8tracks.com/finley48choate
جمعه 11 مرداد 1398 10:51 ب.ظ
I like this post, enjoyed this one thanks for posting.
http://cort.as/-K-Ip
جمعه 11 مرداد 1398 10:42 ب.ظ
We are a group of volunteers and starting a new scheme in our community.
Your web site provided us with valuable information to work on. You have done an impressive job and our
whole community will be grateful to you.
http://cutt.us/Z1f5J
پنجشنبه 3 مرداد 1398 01:20 ق.ظ
Definitely imagine that that you said. Your favorite justification seemed to
be on the internet the easiest factor to take into account of.
I say to you, I certainly get irked even as other folks consider concerns that they just do not realize about.

You managed to hit the nail upon the highest as smartly as
defined out the entire thing with no need side-effects , people
can take a signal. Will likely be back to get more.
Thanks
https://www.liveinternet.ru/users/grantham_rindom/post456616034
پنجشنبه 3 مرداد 1398 12:11 ق.ظ
Wow, marvelous blog structure! How long have you been blogging for?
you make blogging glance easy. The entire glance of your website is excellent,
let alone the content!
http://cutt.us/N6jWs
چهارشنبه 2 مرداد 1398 07:14 ق.ظ
Hey this is somewhat of off topic but I was wanting to know
if blogs use WYSIWYG editors or if you have to manually code with HTML.
I'm starting a blog soon but have no coding knowledge
so I wanted to get guidance from someone with experience.
Any help would be enormously appreciated!
http://www.feedbooks.com/user/5315497/profile
چهارشنبه 2 مرداد 1398 05:24 ق.ظ
This site is my intake, real superb pattern and Perfect subject
material.
http://bml.ym.edu.tw/tfeid/userinfo.php?uid=837989
چهارشنبه 2 مرداد 1398 04:49 ق.ظ
That is a good tip particularly to those new to the blogosphere.
Brief but very accurate info... Thank you for sharing this one.
A must read post!
http://www.feedbooks.com/user/5314926/profile
چهارشنبه 2 مرداد 1398 04:33 ق.ظ
Fastidious replies in return of this matter with real
arguments and describing all on the topic of that.
http://www.pearltrees.com/sheltondowney19
چهارشنبه 2 مرداد 1398 04:28 ق.ظ
Good day! I know this is kinda off topic nevertheless I'd figured I'd ask.
Would you be interested in exchanging links or maybe guest writing
a blog article or vice-versa? My website addresses a lot
of the same topics as yours and I believe we could greatly benefit from each other.
If you happen to be interested feel free to shoot me an email.
I look forward to hearing from you! Awesome blog by the way!
https://disqus.com/home/discussion/channel-new/penis_enlargement_pills_how_long_is_a_long/
چهارشنبه 2 مرداد 1398 04:11 ق.ظ
There is visibly a lot to know about this. I consider you made some good points in features also.
http://shorl.com/lybinyjakipry
چهارشنبه 2 مرداد 1398 03:42 ق.ظ
Some truly quality blog posts on this site, bookmarked.
https://westermann62wilkerson.webs.com/apps/blog/show/46875434-ideas-with-the-weight-gaining-diet
چهارشنبه 2 مرداد 1398 03:23 ق.ظ
Wonderful post.Ne'er knew this, thanks for letting me know.
https://foursquare.com/user/543109351/list/how-to-get-your-penis-bigger-without-male-enhancem
چهارشنبه 2 مرداد 1398 03:10 ق.ظ
Marvelous, what a web site it is! This website presents useful information to us, keep it up.
http://blingee.com/profile/rosenthal84emerson
چهارشنبه 2 مرداد 1398 02:57 ق.ظ
I had been honored to obtain a call from a friend as soon as he found the important tips shared on the site.
Studying your blog posting is a real brilliant experience.

Thanks again for thinking of readers at all like
me, and I want for you the best of success as a professional
in this field.
http://fuentes80seerup.bravesites.com/entries/general/how-to-gain-weight-and-make-mass-without-getting-fat
چهارشنبه 2 مرداد 1398 02:11 ق.ظ
It's an amazing piece of writing in support of all the web users; they will obtain advantage
from it I am sure.
http://hammond85lausen.bravesites.com/entries/general/skin-care-tips-tips-on-how-to-manage-oily-skin
چهارشنبه 2 مرداد 1398 02:04 ق.ظ
Hi! I just wanted to ask if you ever have any trouble with hackers?
My last blog (wordpress) was hacked and I ended up
losing months of hard work due to no back up. Do
you have any solutions to protect against hackers?
http://adfoc.us/x71815757
چهارشنبه 2 مرداد 1398 01:54 ق.ظ
Thank you so much for giving me an update on this theme on your blog.
Please know that if a brand new post appears
or when any improvements occur with the current submission, I would be interested in reading more and learning how to make good usage of those strategies you write
about. Thanks for your time and consideration of other folks by making this web site available.
https://www.care2.com/c2c/people/profile.html?pid=120714710
چهارشنبه 2 مرداد 1398 01:53 ق.ظ
You have noted very interesting details! ps nice site.
https://beanpatrick0.kinja.com/sun-the-sun-is-the-primary-factor-that-dries-and-ages-1835631774
چهارشنبه 2 مرداد 1398 01:45 ق.ظ
When some one searches for his required thing, therefore he/she wants to be available that in detail, thus that thing is maintained over
here.
https://freesound.org/people/melgaardalford5/
چهارشنبه 2 مرداد 1398 01:42 ق.ظ
Attractive section of content. I just stumbled upon your
website and in accession capital to assert that I acquire actually enjoyed account your blog posts.
Any way I'll be subscribing to your feeds and even I achievement
you access consistently rapidly.
https://www.collegian.psu.edu/users/profile/finley77crawford/
چهارشنبه 2 مرداد 1398 01:22 ق.ظ
Way cool! Some extremely valid points! I appreciate you
writing this post and also the rest of the site is extremely good.
https://speakerdeck.com/have36have
چهارشنبه 2 مرداد 1398 01:19 ق.ظ
Heya i'm for the primary time here. I came across this board and
I find It really helpful & it helped me out much.
I hope to present one thing back and help others like you
aided me.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30