تبلیغات
پاسخ به سوالات شما در ادیان و مسیحیت - 23. میزان رحمت و غضب خداوند؟

اشتراک و ارسال مطلب به:

سه شنبه 23 آذر 1389

23. میزان رحمت و غضب خداوند؟

   نویسنده: شهاب    

چرا خداوند در قرآن کریم در کنار رحمتش و معرفی خود به عنوان "ارحم الراحمین" سفارش به مجازات تا سر حد اعدام (قصاص، قطع دست و یا خشونت زیاد) نموده است؟

با توجه و دقت در پرسش بالا به دست می آید که این سؤال حاصل و نتیجۀ دو ابهام است:

1. آیا خداوند فقط ارحم الراحمین است؟

2. آیا قصاص یا حدود و ... با "ارحم الراحمین" بودن خداوند مخالف است؟

با توجه به آیات و روایات درمی یابیم که خداوند جامع صفات نیک است؛ به عبارت دیگر، دارای تمام صفات ثبوتیه و سلبیه است؛ یعنی همان طور که دارای صفت رحمانیت و رحیمیت است، همچنین دارای صفت غضب و سخط نیز می باشد، اگر به بهشت مژده داده از جهنم نیز ترسانده است،[1] اگر به مغفرت امید داده به عذاب نیز بیم داده است، ‏از این رو می بینیم که پیامبرش را هم بشیر و هم نذیر معرفی می نماید.[2]

خداوند هم غافرالذنب است هم شدید العقاب‏، در روایات و ادعیه ای که از طرف امامان معصوم (ع) به ما رسیده می بینیم از یک طرف خداوند به أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ توصیف شده و از طرف دیگر به أَشَدُّ الْمُعَاقِبِینَ.[3]

خوف و رجاء (بیم و امید)

معمولاً قرآن در كنار" وعده‏ها" به "وعیدها" و در كنار" بشارت ها" به" انذارها" مى‏پردازد تا دو عامل بیم و امید را كه انگیزۀ حركت تكاملى است تقویت كند؛ چرا كه انسان به مقتضاى حب ذات تحت تأثیر غریزه "جلب منفعت" و "دفع ضرر" است.[4] به عبارت دیگر در قرآن غالباً هر جا سخن از تهدید و عذاب به میان آمده به دنبال آن از رحمت و مغفرت سخن گفته شده است و شاید سرّش این باشد كه چون یكى از فضایل بسیار نیك انسانى این است كه همیشه بین خوف و رجاء باشد و براى اعتدال حالش كه نه مغرور گردد، به آیات رحمت و نه مأیوس گردد از رحمت الاهى كه فرموده: "لا یَیْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكافِرُونَ"،[5] بایستى همیشه بین بیم و امید باشد. در روایات اهل بیت (ع) است كه باید خوف و رجا مثل دو طرف ترازو به قدر هم باشند كه از هیچ طرف زیادتى نكند. بیم و امید دو اصل ایمانى و اخلاقى است و بدون تحقق این دو اصل ایمان كامل نمى‏گردد.[6]

با توجه به این توضیحات درمی یابیم که خداوند فقط ارحم الراحمین نیست تا اشکال شود که سفارش به مجازات تا سر حد اعدام (قصاص، قطع دست و یا خشونت زیاد) با صفت "ارحم الراحمین" منافات دارد. اما بدون در نظر گرفتن اوصاف دیگر الاهی آیا قصاص یا حدود و .. با "ارحم الراحمین" بودن خداوند مخالف است؟

طبعاً کسی که مورد قصاص قرار می گیرد و یا حدی بر او جاری می شود و ... حتماً جرمی را مرتکب شده است و حقی را پایمال نموده است و در حقیقت این عمل آفتی است که باعث فساد اجتماع و جامعه می شود و برای حفظ جامعه باید با این آفت ها (که در اسلام برای آن قصاص و یا حد در نظر گرفته) مبارزه کرد که در این جا دو نوع مبارزه ممکن است صورت پذیرد. یکی مبارزه سطحی؛ مثل جریمه کردن، زندانی نمودن و ... و دیگری مبارزۀ ریشه ای؛ مثل قصاص، حدود و ... که اسلام نوع دوم را انتخاب نموده است؛ زیرا از نظر اسلام همان طور که عقلای عالم حکم می کنند، ارزش و احترام جامعه از ارزش افراد بیشتر و مهم تر است نه این که این عمل ریشه در حس انتقام جویی داشته باشد. از این رو رحمت الاهی ایجاب می کند که در وهلۀ اول، جامعه را از سقوط انحطاط و انحراف حفظ نماید و با تشریع قوانین، موجب تقلیل جرایم شود. از این رو بر این باوریم که قصاص و حدود و امثال اینها نه تنها با "ارحم الراحمین" بودن خداوند مخالف نیستند، بلکه مقتضای ارحم الراحمین بودن تشریع قوانین این چنینی است. چه زیبا فرمود خداوند منان: وَ لَكُمْ فِی الْقِصاصِ حَیاةٌ یا أُولِی الْأَلْبابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ.[7]

در حقیقت قصاص و دیۀ اسلامى دریچه‏اى است به سوى حیات و زندگى انسان ها که از یك سو ضامن حیات جامعه است؛ زیرا اگر این احكام به هیچ وجه وجود نداشت و افراد سنگ دل احساس امنیت مى‏كردند جان مردم بى‏گناه به خطر مى‏افتاد. و از سوى دیگر مایۀ سلامتی و حیات مجرم است؛ چرا كه او را از فكر ارتکاب جرم تا حد زیادى باز مى‏دارد و كنترل مى‏كند. و از جانب دیگر نیز به خاطر لزوم تساوى و برابرى (در انتقام) جلوی جرم های پى در پى را مى‏گیرد و به سنت هاى جاهلى كه گاه یك جرم موجب چندین جرم و آن نیز به نوبۀ خود مایۀ جرم هاى بیشترى مى‏شد پایان مى‏دهد، و از این راه نیز مایۀ حیات جامعه است.

نظام پزشکی، كشاورزى، دامدارى همه و همه روى این اصل عقلى (حذف موجود خطرناك و مزاحم) بنا شده؛ زیرا مى‏بینیم برای حفظ و سلامت بدن، عضو فاسد را قطع مى‏كنند، و یا به خاطر رشد گیاه شاخه‏هاى مضر و مزاحم را مى‏برند، به عنوان مثال كسانى كه كشتن قاتل را فقدان فرد دیگرى از افراد جامعه مى‏دانند تنها نگاه انفرادى دارند، اگر صلاح اجتماع را در نظر بگیرند و بدانند اجراى قصاص چه نقشى در حفاظت و تربیت سایر افراد دارد در گفتار خود تجدید نظر مى‏كنند، از بین بردن این افراد خونریز در اجتماع؛ مانند قطع كردن و از بین بردن عضو و شاخه مزاحم و مضر است كه به حكم عقل باید آن را قطع كرد، ناگفته پیدا است كه تا كنون هیچ كس به قطع شاخه‏ها و عضوهاى فاسد و مضر اعتراض نكرده است.[8]

نتیجه: این که اوّل. خداوند جامع صفات نیک است، پس همان طور که ارحم الراحمین است، همچنین اشد المعاقبین نیز می باشد.

دوم. کیفر افراد مجرم گرچه شاید با نگاه اوّل سنگ دلی محسوب شود، اما با توجه به عمل مجرم از یک سو و با توجه به عمل بازدارندگی که این نوع مجازات ها در جامعه در پی دارند و اجتماع را تا حد زیادی از این نوع جرم ها بیمه می کنند معلوم می شود که تشریع این نوع کیفر ها از ضروریات جوامع بشری است.

در این جا تذکر نکته ای لازم به نظر می رسد.

با توجه به این که بر اساس روایات هر كس که در دنیا به كیفر گناهش رسید دوباره در آخرت كیفر نمی شود؛ به عبارت دیگر کسی که به خاطر گناهش در دنیا مجازات شد دوباره در آخرت كیفر نمی بیند این جلوه ای از رحمت الاهی است.[9] از این رو می بینیم در صدر اسلام برخی برای پاک شدن و رهایی از عذاب الاهی اخروی خدمت امام (ع) می رسیدند که بعد از اقرار به گناه تقاضای اجرای حدود الاهی برای خود می کردند.[10]



[1]  یس، 63.

[2]  هود 2، أَلاَّ تَعْبُدُوا إِلاَّ اللَّهَ إِنَّنی‏ لَكُمْ مِنْهُ نَذیرٌ وَ بَشیر.

[3]  طوسی، تهذیب‏الأحكام، ج 3، ص 108، دار الکتب الاسلامیة، تهران، 1365 هـ ش. اللَّهُمَّ إِنِّی أَفْتَتِحُ الثَّنَاءَ بِحَمْدِكَ وَ أَنْتَ مُسَدِّدٌ لِلصَّوَابِ بِمَنِّكَ وَ أَیْقَنْتُ أَنَّكَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ فِی مَوْضِعِ الْعَفْوِ وَ الرَّحْمَةِ وَ أَشَدُّ الْمُعَاقِبِینَ فِی مَوْضِعِ النَّكَالِ وَ النَّقِمَةِ.

[4]  مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‏18، ص 273، ناشر دار الكتب الإسلامیة، تهران‏، چاپ اول، 1374 ش‏‏.

[5]  یوسف، 87.

[6]  امین،‏ سیده نصرت، مخزن العرفان در تفسیر قرآن، ج‏2، ص 262 و 263، ناشر نهضت زنان مسلمان‏، چاپ تهران‏، 1361 ش‏.

[7]بقره، 791، و براى شما است در قصاص زندگى اى خداوندان خردها شاید شما بپرهیزید.

[8]  مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج‏1، ص 606 و 607(با اندکی تصرف).

[9]  کلینی، کافی، ص 445، ح 6، امیر المؤمنین (ع) در تفسیر سخن خداوند عز و جل: «و هر چه از پیش آمدها به شما برسد پس به سبب چیزى است که دست هاى شما فراهم كرده‏اند و خداوند از بسیارى گناهان می گذرد » (سوره شورى آیه 30) فرمود: هیچ پیچ خوردن رگى نیست، و نه برخورد به سنگى، و نه لغزش گامى، و نه خراش دادن چوبى، جز به خاطر گناهى، و بی گمان آن چه را كه خداوند از آن می گذرد بیشتر است، پس هر كه را خداوند در دنیا به كیفر گناهش شتاب كرد پس آن خداى عز و جل والاتر و كریم تر و بزرگوارتر از آن است كه دوباره در آخرت او را كیفر كند.

[10]  زنی نزد امیر المؤمنین آمد و به خاطر زنایی که كرده بود از حضرت خواست که با اجرای حد بر او، او را پاك سازد و می گفت: من می ترسم كه مرگم فرا رسد و ناپاك از دنیا بروم. برای مطالعۀ تفصیل این حدیث به بحار الانوار، ج 76، 45 و من لا یحضره الفقیه، ترجمه غفارى، ج ‏5، ص 356 -  358 رجوع نمایید.


Viagra canada
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 05:15 ب.ظ

Reliable advice. Cheers!
were to buy viagra viagra online cheap viagra tablets online purchase cheap viagra prescription best place to buy generic viagra online viagra online canada find viagra online buy viagra now cheap viagra prescription pharmacy buy online
Cialis 20 mg
شنبه 4 فروردین 1397 07:22 ق.ظ

Many thanks, I like this.
online cialis are there generic cialis side effects of cialis cialis 20 mg cost does cialis cause gout cialis side effects cialis et insomni cialis generique we recommend cheapest cialis cialis 10mg prix pharmaci
gear club cheats
جمعه 4 اسفند 1396 06:14 ب.ظ
بسیار آسان است که هر موضوعی را در وب در مقایسه با کتابهای درسی پیدا کنید
همانطور که این پاراگراف را در این وب سایت پیدا کردم.
Andy
جمعه 17 آذر 1396 04:00 ب.ظ
Greetings! I know this is somewhat off topic but I was wondering
which blog platform are you using for this site? I'm
getting sick and tired of Wordpress because I've had problems with hackers and I'm looking at alternatives for another platform.
I would be awesome if you could point me in the direction of a good platform.
Can better posture make you taller?
یکشنبه 15 مرداد 1396 10:24 ب.ظ
I just like the helpful information you provide for your
articles. I'll bookmark your weblog and test again right here frequently.
I'm moderately certain I'll be told many new stuff proper right here!
Best of luck for the following!
How do you get a growth spurt?
شنبه 14 مرداد 1396 10:31 ق.ظ
Wonderful beat ! I wish to apprentice while you amend your site, how can i
subscribe for a weblog site? The account aided me
a appropriate deal. I have been tiny bit acquainted of this your broadcast provided shiny transparent concept
How do you get Achilles tendonitis?
شنبه 7 مرداد 1396 12:56 ب.ظ
You need to take part in a contest for one of the best sites online.
I'm going to highly recommend this site!
Lorna
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 12:34 ق.ظ
Just want to say your article is as surprising. The
clarity in your publish is simply spectacular and i can think you're
an expert on this subject. Fine together with your permission allow me to clutch your RSS feed to stay up to
date with imminent post. Thanks 1,000,000 and
please carry on the enjoyable work.
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 06:42 ب.ظ
What's up colleagues, how is the whole thing, and what you desire to say about this article, in my view its actually awesome designed
for me.
manicure
یکشنبه 20 فروردین 1396 05:52 ب.ظ
Hi! I'm at work surfing around your blog from my new iphone!
Just wanted to say I love reading your blog and look forward to all your posts!
Keep up the outstanding work!
BHW
جمعه 11 فروردین 1396 01:38 ب.ظ
My brother suggested I might like this web site. He was totally right.
This post truly made my day. You cann't imagine
just how much time I had spent for this information!
Thanks!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر