تبلیغات
پاسخ به سوالات شما در ادیان و مسیحیت - 20. تناقض در تقاضا یا عدم تقاضای کمک مومنان در قیامت؟

اشتراک و ارسال مطلب به:

در ارتباط با وضعیت انسان ها در معادشان، آیات 101 سورۀ مؤمنون و 28 سورۀ قصص، بیان می دارند که در آن هنگام، هیچ فردی از دیگری تقاضای کمک و سؤال نمی نماید(لا یتساءلون)، اما در آیات 27 و 50 از سورۀ صافات و نیز آیۀ 25 سورۀ طور اعلام شده که برخی از آنها از یکدیگر سؤال نموده و تقاضای کمک می نمایند(یتساءلون)!این تناقض را چگونه برطرف می نمایید؟

در پاسخ به این پرسش باید گفت: این تناقض ظاهری که در این نوع از آیات قرآن کریم به چشم می خورد با کمی دقت و تعمق برطرف می شود و همان گونه که در اعجاز قرآن کریم گفته اند، هیچ یک از آیاتش آیۀ دیگر را نفی نمی کند و این یکی از معجزات این کتاب جاوید است. این پرسش و تناقض ظاهری به ذهن مفسران قرآن نیز رسیده و در کتب تفسیر مطرح شده است. با این بیان كه از برخی از آیات قرآن به خوبى استفاده مى‏شود كه بعد از برپاشدن روز قیامت مردم از یكدیگر سؤال مى‏كنند، مانند آیه 27 سوره صافات كه در مورد مجرمان به هنگامى كه در آستانه دوزخ قرار مى‏گیرند مى‏گوید: "وَ أَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى‏ بَعْضٍ یَتَساءَلُونَ"؛ آنها رو به یكدیگر نموده و سؤال هاى (سرزنش آمیز) از یكدیگر مى‏كنند.

و در همان سوره آیۀ 50 از بهشتیان سخن مى‏گوید كه به هنگام استقرار در بهشت رو به سوى یكدیگر مى‏كنند و از هم (درباره یارانى كه در دنیا داشتند و بر اثر انحراف از جاده حق به دوزخ رفتند) سؤال مى‏كنند: "فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى‏ بَعْضٍ یَتَساءَلُونَ".

نظیر این معنا در آیه 25 سوره طور نیز آمده است. اكنون سؤال این است كه این آیات چگونه با آیۀ مورد بحث (101 مؤمنون) كه مى‏گوید در قیامت از یكدیگر سؤال نمى‏كنند سازگاری دارد؟!

مقدمتاً باید گفت: کتاب های لغوی "یتساءلون" از ماده "سؤال" را هم به معناى پرسش كردن از یكدیگر، و هم به معنای در خواست کمک معنا کرده اند.[1]

با دقت در آیات قرآن مشاهده می کنیم که مسئله پرسش و عدم پرسش در قیامت با عنوان سؤال در شش آیه مطرح شده است که دو مورد آن با واژه "لایتساءلون"،[2] حکایت از عدم پرسش و در خواست دارد و در چهار آیه در قالب واژه "یتساءلون"[3] از ماده "سؤال" به معناى پرسش كردن از یكدیگر آمده است.

باید دانست که هیچ تناقض و تضادی بین این آیات وجود ندارد؛ زیرا آیاتی که می فرماید در آن روز هیچ فردی از دیگری تقاضای کمک و سؤال نمی نماید، اشاره به مراحل نخستین رستاخیز دارد و این به دلیل شدت حیرت و  وحشت آن روز است و به جهت همین شدت وحشت و سرگردانی است که انسان ها از یک دیگر گریزانند و همدیگر را نمی شناسند. در آن روز انسان ها چنان در وحشت فرو مى‏روند كه از شدت ترس حساب و كیفر الاهى از حال یكدیگر به هیچ وجه سؤال نمى‏كنند، آن روز روزى است كه مادر از كودك شیرخوارش غافل مى‏شود، و برادر، برادر خود را فراموش مى‏كند. انسان ها همچون مردم مست به نظر مى‏رسند، در حالی که مست نیستند، چنان كه در آغاز سوره حج می خوانیم: "روزى كه آن را به بینید هر زن شیرده از شیر خوار خویش غافل شود و هر زن باردار بار خویش بگذارد و مردمان را مستان بینى، اما مستان نیند، ولى عذاب سخت است‏".[4] این مسئله را می توان با یک مثالی ساده ترسیم کرد. هنگامی که گرگ ها به گله ای از گوسفندان حمله ور می شوند، چنان رعب و وحشتی در بین آنها ایجاد می شود که اجتماع آنها پراکنده شده و آن چنان از همدیگر فرار می کنند که هر گوسفندی به فکر نجات خویش است ... بعد از نفخ صور هرکسی گرفتار اعمال خویش بوده و به فکر نجات خویش است. به عبارت دیگر، هول و اضطراب و وحشت آن قدر آنها را پریشان مى‏كند كه یكدیگر را به كلى فراموش مى‏كنند. لذا شناخت و نسبت فامیلی و مسائلی از این دست از ذهن ها می رود.

اما قرآن کریم آن جا که درباره سؤال پرسش انسان ها از یکدیگر سخن می گوید: "و اقبل بعضهم علی بعض یتسائلون..."، این پرسش و گفت و گو بعد از استقرار در بهشت و جهنم است، طبق آیات قرآن بنده های خوب خدا غرق انواع نعمت هاى معنوى و مادى بهشت اند، و بر تخت هاى بهشتى تكیه داده و با دوستان خود به راز و نیاز مشغول اند، ناگهان بعضى از آنها به فكر گذشتۀ خود و دوستان دنیا مى‏افتد، همان دوستانى كه راه خود را جدا كردند و جاى آنها در جمع بهشتیان خالى است، مى‏خواهند بدانند سرنوشت آنها به كجا رسید. لذا بعضى رو به بعضى دیگر كرده سؤال مى‏كنند: "فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى‏ بَعْضٍ یَتَساءَلُونَ".[5]

همین طور دوزخیان نیز با یکدیگر گفت و گو می کنند؛ مانند آیه 27 سوره صافات كه در مورد مجرمان به هنگامى كه در آستانه دوزخ قرار مى‏گیرند مى‏گوید: "وَ أَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى‏ بَعْضٍ یَتَساءَلُونَ"؛ آنها رو به یكدیگر نموده و سؤال هاى (سرزنش آمیز) از یكدیگر مى‏كنند. گناه خویش را به گردن دیگرى می اندازد، دنباله‏روان رؤساء و پیشوایان خود را مقصر مى‏شمرند، و پیشوایان پیروان خود را، چنان كه مى‏گوید: "آنها رو به سوى یكدیگر مى‏كنند و یكدیگر را مورد سؤال قرار مى‏دهند: "وَ أَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى‏ بَعْضٍ یَتَساءَلُونَ". آیات 62 تا 64 سوره صاد نیز شاهد صادق بر این مسئله است: "آنها می گویند: چرا مردانی را که ما از اشرار می شمردیم (در این جا در آتش دوزخ) نمی بینیم ... این یک واقعیت است گفت و گوهای خصمانۀ دوزخیان".

در همین راستا آیاتی وجود دارد که نشانگر آن است که میان بهشتیان و دوزخیان نیز ارتباطات کلامی وجود دارد، آن جا که می فرماید: "فی جناتٍ یتساءلون* عن المجرمین* ما سَلَكَكُمْ فِی سَقَرَ* قالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّینَ ...."؛[6]‏ آنها در باغ های بهشت اند و سؤال می کنند از مجرمان چه چیز شما را به دوزخ وارد ساخت؟! می گویند ما از نماز گزاران نبودیم... بنابراین، با در کنار هم قرار دادن این آیات و دقت و تأمل در آنها روشن خواهد شد که هیچ تعارضی میان آنها وجود ندارد.‏

البته نظریه های دیگری نیز در جمع بین این آیات بیان شده، از جمله این که آیه 101 سوره مؤمنون به دو قسمت از پدیده‏هاى قیامت اشاره شده است: یكى از كار افتادن نسب ها است؛ زیرا رابطۀ خویشاوندى و قبیله‏اى كه حاكم بر نظام زندگى مردم این جهان است، سبب مى‏شود كه افراد مجرم از بسیارى از مجازات ها فرار كنند، و یا در حل مشكلاتشان از خویشاوندان كمك گیرند، اما در قیامت انسان است و اعمالش، و هیچ كس نمى‏تواند حتى از برادر و فرزند و پدرش دفاع كند و یا مجازات او را به جان بخرد. بر این اساس، جمله "وَ لا یَتَساءَلُونَ" بدان معنا است که آنان كه از یكدیگر تقاضاى كمك نمى‏كنند؛ زیرا مى‏دانند این تقاضا به هیچ وجه مفید و مؤثر نیست[7]، اما سایر گفت و گوها امکان پذیر خواهد بود.

خلاصه: با دقت و تأمل در مضمون آیات فوق پاسخ این پرسش روشن خواهد شد؛ زیرا آیات مربوط به اثبات سؤال از یكدیگر بعد از استقرار در بهشت و جهنم و یا در آستانه ورود به آنها است، در حالى كه نفى سؤال از یكدیگر مربوط به مراحل نخستین رستاخیز است كه هول و اضطراب و وحشت آن قدر آنها را پریشان مى‏كند كه یكدیگر را به كلى فراموش مى‏كنند و یا به عقیدۀ برخی دیگر، سؤال ننمودن در قیامت، به معنای درخواست ننمودن است، نه سایر گفت و گوها.


[1] ابن منظور، لسلن العرب، واژه سئل؛ ...

[2] مؤمنون، 101؛ قصص، 66.

[3] صافات، 27، 50؛ طور، 25؛ مثر،40.

[4] حج، 2. "یَوْمَ تَرَوْنَها تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَ تَضَعُ كُلُّ ذاتِ حَمْلٍ حَمْلَها وَ تَرَى النَّاسَ سُكارى‏ وَ ما هُمْ بِسُكارى‏ ...".

[5] مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‏19، ص 61، دار الكتب الإسلامیة، تهران‏، 1374 ش‏.

[6] مدثر، 40- 43.

[7] تفسیر نمونه، ج ‏14، ص 327.

Generic cialis
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 07:45 ب.ظ

Whoa a lot of terrific information!
cialis cipla best buy cialis canada how to buy cialis online usa preis cialis 20mg schweiz acheter du cialis a geneve we choice cialis pfizer india tesco price cialis buy cialis online cheapest comprar cialis navarr look here cialis order on line
Viagra generico
پنجشنبه 6 اردیبهشت 1397 03:23 ق.ظ

Wow plenty of great information.
viagra to buy online buying viagra in china canadian pharmacy buy viagra india viagra order online uk how can i order viagra online buy viagra 100mg buy viagra online generic uk sildenafil generic viagra purchase
Vanessa
جمعه 17 آذر 1396 02:23 ب.ظ
If some one wishes to be updated with most up-to-date technologies
after that he must be go to see this web site
and be up to date all the time.
How do you get a growth spurt?
یکشنبه 2 مهر 1396 02:56 ق.ظ
Hello Dear, are you actually visiting this web page on a regular basis, if so then you will without doubt obtain nice experience.
How do you get rid of Achilles tendonitis?
یکشنبه 15 مرداد 1396 11:36 ب.ظ
Hello there, You've done a great job. I'll certainly
digg it and personally suggest to my friends.
I am sure they'll be benefited from this site.
foot pain diagram
چهارشنبه 14 تیر 1396 12:31 ب.ظ
I am very happy to read this. This is the kind of manual that needs to be given and not the random
misinformation that is at the other blogs. Appreciate your sharing this greatest doc.
foot pain causes
جمعه 2 تیر 1396 12:03 ق.ظ
This is the perfect website for anybody who wants to understand this topic.
You understand so much its almost hard to argue with you (not that I
personally will need to?HaHa). You certainly put a brand
new spin on a topic that's been written about for ages. Wonderful stuff, just wonderful!
kristelleason.blogas.lt
سه شنبه 26 اردیبهشت 1396 05:21 ب.ظ
I think everything typed made a ton of sense. But, what about
this? suppose you typed a catchier post title?
I am not suggesting your content isn't good.,
but suppose you added something that makes people
desire more? I mean پاسخ به سوالات شما در ادیان و مسیحیت - 20.
تناقض در تقاضا یا عدم تقاضای کمک مومنان در قیامت؟ is kinda boring.
You could peek at Yahoo's front page and note how they create article headlines to
get people to click. You might add a video or a related picture or two to grab readers excited
about what you've written. In my opinion, it might
make your website a little livelier.
Windy
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 01:53 ق.ظ
Heya i am for the first time here. I came across this board and I find It
truly useful & it helped me out a lot. I hope to give something
back and help others like you aided me.
manicure
چهارشنبه 23 فروردین 1396 07:19 ق.ظ
I am regular visitor, how are you everybody? This paragraph posted at this web site is really fastidious.
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 08:39 ق.ظ
I have been browsing online more than 3 hours
today, yet I never found any interesting article like yours.
It's pretty worth enough for me. In my view, if all web owners and bloggers made good content as you did, the internet will be much
more useful than ever before.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر