تبلیغات
پاسخ به سوالات شما در ادیان و مسیحیت - 11. یهود در قرآن؟

اشتراک و ارسال مطلب به:

سه شنبه 23 آذر 1389

11. یهود در قرآن؟

   نویسنده: شهاب    

بیشترین آیاتی که در آنها صفات یهود ذکر شده است کدام اند؟ از جمله که آنها تلاش می کنند تا در زمین فساد برپا کنند!

قوم بنی اسرائیل و یهود در میان امت ها و ملت های دیگر از چنان لجاجت، خباثت، قساوت، غرور، استکبار و ... برخوردارند که این خصایص و ویژگی ها در تاریخ، آنان را از دیگر مردمان متمایز کرده است. این عقاید و خصایص منحصر به فرد آنان سبب شد، تا قرآن کریم اهتمام ویژه ای به بیان تاریخ، اخلاق، صفات و عقاید آنان داشته باشد و ویژگی های آنان را به صورت مفصل در قرآن کریم بیان کند. به گونه ای که تاریخ هیچ یک از دیگر ادیان الاهی این گونه در قرآن توصیف نشده است. از این رو مسئلۀ یهود آیات زیادی از قرآن را به خود اختصاص داده است. خداوند متعال در هر یک از این آیات به یک صفت و خصیصه ای از خصایص، شیوه، روش، عادات و معتقدات بنی اسرائیل اشاره کرده است. از آن جمله است قول خدای متعال که می فرماید: "و بنى اسرائیل را در آن كتاب خبر دادیم كه: دو بار در زمین فساد خواهید كرد و نیز سركشى خواهید كرد، سركشى‏كردنى بزرگ".[1]

"یهود گفتند كه دست خدا بسته است. دستهاى خودشان بسته باد. و بدین سخن كه گفتند ملعون گشتند. دستهاى خدا گشاده است. به هر سان كه بخواهد روزى مى‏دهد. و آنچه بر تو از جانب پروردگارت نازل شده است، به طغیان و كفر بیشترشان خواهد افزود. ما تا روز قیامت میانشان دشمنى و كینه افكنده‏ایم. هر گاه كه آتش جنگ را افروختند خدا خاموشش ساخت. و آنان در روى زمین به فساد مى‏كوشند، و خدا مفسدان را دوست ندارد".[2]

بدیهی است که این دو آیه تمام صفات و خصایص بنی اسرائیل و یهود را بیان نکرده است، از این رو به آیات دیگری که برخی از صفات آنان را تبیین می کند اشاره می کنیم.

ما در این جا این آیات را در دو بخش و در ضمن دو موضوع بررسی خواهیم کرد:

الف. صفات و عادات ناپسند یهود

ب. برخی از اعتقادات فاسد آنان

بخش اوّل: صفات و عادات ناپسند یهود

قرآن کریم به مجموعه ای از صفات زشت و ناپسند و عادت های بد یهود اشاره می کند که عبارت اند از:

1. تحریف کتاب های آسمانی (تورات)

خدای متعال در قرآن به این صفت اشاره می کند و می فرماید: "بعضى از جهودان كلمات خدا را به معنا دگرگون مى‏كنند و مى‏گویند: شنیدیم و عصیان مى‏ورزیم، و بشنو و كاش ناشنوا گردى و «راعنا». به لغت خویش زبان مى‏گردانند و به دین اسلام طعنه مى‏زنند. اگر مى‏گفتند كه شنیدیم و اطاعت كردیم و «انظُرنا»، برایشان بهتر و به صواب‏تر بود. خدا آنان را به سبب كفرشان لعنت كرده و جز اندكى ایمان نیاورند".[3]

یکی از اعمالی که قوم یهود انجام می دادند، تحریف حقایق و تغییر حقیقت اوامر الاهی بود: "بعضى از یهودان كلمات خدا را به معنا دگرگون مى‏كنند". یعنی قوم یهود آیات و کلمات الاهی را تحریف می کردند. این تحریف گاهی تحریف لفظی و گاهی تحریف معنوی و عملی بود. جملات ادامۀ آیه بیانگر این است که منظور از تحریف در این جا تحریف لفظی و تغییر در عبارت است؛ چراکه خدای متعال می فرماید: "و مى‏گویند: شنیدیم و عصیان مى‏ورزیم". یعنی به جای این که بگویند "شنیدیم و اطاعت کردیم، می گویند: "شنیدیم و سرپیچی کردیم". این کلام دقیقاً مانند سخن کسی است که با تمسخر می گوید: "از شما دستور از ما نشنیدن". این عبارت و جملات دیگر در این آیه، بهترین شاهد بر این مطلب است.

قرآن کریم سپس به قسمت دیگری از حرف های دشمنانۀ همراه تحدی این گروه اشاره می کند که از این طریق سلطۀ خود را بر عده ای از مردم عوام و جاهل حفظ می کنند. قوم یهود علاوه بر سلاح تحریف حقایق و خیانت در ابلاغ کتاب های آسمانی که وسیله ای برای نجات این گروه و دارو دستۀ آنها از ظلم و ستم فرعونی بود، به سلاح استهزا و تمسخر که تنها حربۀ مخالفان و دشمنان مغرور است، متوسل می شدند.[4]

به حق در طول تاریخ، هرگز قومی لجوج تر و دشمنی سرسخت تر از یهود در مقابل خود ندیده است.[5] هر سخنی که با انگیزها و مقاصد شوم آنان سازگار نبود آن را تحریف می کردند، حتی اگر تعقل می کردند و علم پیدا می کردند که این سخن از جانب خدا است!

آنان تورات را پیشاپیش تحریف کردند و به جای آیات عدالت و رحمت، امر غصب و تجاوز را جای گزین نمودند.[6]

2. پیمان شکنی، انکار آیات الاهی، تهمت و کشتن پیامبران

خدای متعال در دو آیه از قرآن کریم به سه صفت از صفات قوم یهود؛ یعنی پیمان شکنی، انکار آیات الاهی، تهمت و کشتن پیامبران اشاره کرده و می فرماید: " پس به سبب پیمان شكستنشان و كافر شدنشان به آیات خدا و به ناحق كشتن پیامبران و اینكه گفتند: "دلهاى ما فرو بسته است، خدا بر دلهایشان مهر نهاده است و جز اندكى ایمان نمى‏آورند * و نیز به سبب كفرشان و آن تهمت بزرگ كه به مریم زدند".[7]

خدای متعال سه مرتبه نسبت کفر را به یهود تکرار کرده است:

1. آن جا که در بیان جحد و انکار یهود نسبت به آیات الاهی و کشتن انبیا به دست آنها بود؛ 2. به مناسبت بیان قول آنها که گفتند: "قلوبنا غلف" (دل هاى ما فرو بسته است)؛ 3. در جایی که از قول آنها منکری را به حضرت مریم نسبت داده بودند؛ منکری را که هیچ کس به جز یهود نگفته است.[8]

زمانی که خداوند شکار را در روز شنبه بر آنها حرام کرد و از آنها پیمان محکم گرفت، اما آنها به تعالیم الاهی ملتزم نشدند و نه تنها به پیمان خود وفا دار نماندند، بلکه با نقض، تمرد و سر پیچی از تمام مفاد تعهد، به طغیان و سرکشی خود ادامه دادند. در نتیجه به آیات روشن الاهی که از طریق پیامبران (ع) برای آنها تبیین گشته بود کافر شدند، و بدون کوچک ترین حقی که برای انسان قابل تصور باشد، پیامبران را به شهادت رساندند! پیامبرانی که خداوند آنها را مایۀ رحمت برای جهانیان فرستاد. قوم یهود هر دعوت خیری را به تمسخر گرفتند! و به دعوت کنندگان به سوی خدا گفتند: دل هاى ما فرو بسته است و چیزی از سخن حق در آن راه پیدا نمی کند. اما خداوند این ادعای آنها را رد می کند و می فرماید قلوب آنها مانند دیگر مردم برای هدایت باز است، منتها آنها خود با افکار تاریکشان قلب هایشان را به روی هدایت الاهی بستند. خداوند نیز به سبب این کار آنها قلوبشان را تاریک نمود. در نتیجه ایمان نمی آورند، مگر تعداد اندکی از آنها؛ چرا که آنها خود قلوبشان را به روی درهای ایمان و معرفت باز نمی گذارند.[9]

3. ایمان بر اساس خواسته های نفسانی

یکی از خصایص اخلاقی یهود آن است که ایمان نمی آورند، مگر آنچه را که طبق میل و خواستۀ آنها باشد، بدین سبب است که از خواسته های بحق پیامبران - که از سوی پروردگار برای هدایت و سعادت آنها آورده بودند - سرپیچی می کردند، و در مقابل بعضی از پیامبران استکبار می ورزیدند و بعضی از آنها را به شهادت می رساندند.[10]

خدای متعال در این باره می فرماید: "به تحقیق موسى را كتاب دادیم و از پى او پیامبران فرستادیم. و به عیسى بن مریم دلیلهاى روشن عنایت كردیم و او را به روح القدس تأیید نمودیم. و هر گاه پیامبرى آمد و چیزهایى آورد كه پسند نفس شما نبود سركشى كردید، و گروهى را دروغ گو خواندید و گروهى را كشتید * گفتند: دلهاى ما در حجاب است. نه، خدا آنان را به سبب كفرى كه مى ورزند مطرود ساخته و چه اندك ایمان مى‏آورند * و چون ایشان را از جانب خدا كتابى آمد، و او را شناختند، هر چند كتابشان را هم تصدیق كرده بود، و با آنكه زان پیش خواستار پیروزى بر كافران بودند، به او ایمان نیاوردند، كه لعنت خدا بر كافران باد".[11]

4.  انکار حق

از جمله ویژگی های قوم یهود و نصارا، این است که هر یک از این دو گروه هر آنچه را که از مسائل حق و حقیقت نزد آنها است انکار می کنند و این صفت بسیار زشت و ناپسند است.[12] پروردگار عالمیان چنین می فرماید: "با آنكه كتاب خدا را مى‏خوانند، یهودان گفتند كه ترسایان بر حق نیند و ترسایان گفتند كه یهودان بر حق نیند. همچنین آنها كه ناآگاهند سخنى چون سخن آنان گویند. خدا در روز قیامت درباره آنچه در آن اختلاف مى‏كنند، میانشان حكم خواهد كرد".[13]

منظور از جملۀ "لیست علی شیء" در این آیه آن است که قوم یهود و نصارا هیچ جایگاه و منزلتی نزد خداوند ندارند، یا این که دین آنان هیچ ارزشی پیش پروردگار ندارد. در قسمت بعد آیه که می فرماید: "وهم یتلون الکتاب"؛ یعنی خداوند برای هدایت آنان کتاب فرستاد که نزد آنها است؛ کتابی که می توانند از نور معرفتش در این مسائل بهره گیرند، اما متأسفانه در احکام خود از تعصب، لجاجت و عناد پیروی می کنند. سپس در ادامه می فرماید: "همچنین آنها كه ناآگاهند سخنى چون سخن آنان گویند". این آیۀ کریمه سخن این گروه را تشبیه به کلام متعصبان از جاهلان وثنیین کرد.[14]

5. حسادت نسبت به مسلمانان

خدای تعالی در قرآن کریم به این صفت یهود اشاره کرده و می فرماید: "از میان اهل كتاب آنان كه كافر شدند، و نیز مشركان، دوست نمى‏دارند كه از جانب پروردگار به شما خیرى برسد. و حال آنكه خدا هر كس را كه بخواهد به بخشایش خویش مخصوص مى‏دارد. خدا صاحب فضلى بزرگ است".[15]

دور از ذهن و عجیب نیست اگر مشرکان، یهود، نصارا و منافقان، از نزول قرآن بر پیامبر اسلام (ص) خشنود نشدند و از این که خداوند وی را برگزید و کسانی که با او بودند هدایت و برتری بخشید، خوشحال نشدند و استقبال نکردند، بلکه اگر استقبال می کردند عجیب به نظر می آمد!

در تفسیر الکاشف در ذیل این آیه روایتی از امام علی (ع) نقل شده است که منظور از رحمت "والله یختص برحمته من یشاء"، نبوت است.[16]

حسادت به گونه ای در ذات آنان رسوخ پیدا کرده بود که خداوند به پیامبرش امر نموده که به آنان بگوید:[17] "قل موتوا بغیظکم"؛ در عصبانیت خود بمیرید.

آنان (مشرکان، یهود و…) نبوت و رسالت را خیر و خوبی می دانستند و از آن رو که خداوند غیر آنها را برتری داده و به رسالت برگزیده، نزدیک بود که از کینه و عصبانیت منفجر شوند در حالی که " الله اعلم حیث یجعل رسالته". رسالت مانند دیگر رحمت ها است که خداوند طبق خواست خود و به هرکسی که خود اراده فرموده عطا می کند، نه بر طبق خواست مردم. " والله ذوالفضل العظیم". ممکن است فضل الاهی نصیب تمام مردم بشود، اگر حسادت نورزند، و اعمال خود را در حال خلوص برای خدا انجام دهند. ممکن است انسان مشرک یا یهودی با یک نظر لطف الاهی مسلمان واقعی شود، و بر بسیاری از مؤمنان پیشی بگیرد؛ چراکه این فرصت برای همه فراهم است و رحمت واسعۀ الاهی شامل همۀ مردم می شود.[18]

6. آرزوی بازگشت و روی گردانی مسلمانان از اسلام

قرآن کریم در این باره می فرماید: "بسیارى از اهل كتاب با آنكه حقیقت بر آنها آشكار شده، از روى حسد، دوست دارند شما را پس از ایمان آوردنتان به كفر بازگردانند. عفو كنید و گذشت كنید، تا خدا فرمانش را بیاورد، كه او بر هر كارى تواناست".[19] همۀ مردم دوست دارند که انسان ها بر دین خود باقی باشند. یکی از فلاسفه در این باره می گوید: مبارک ترین روز نزد من روزی است که شاهد باشم مردم مثل من فکر می کنند. اما قوم یهود تلاش وسیع و گسترده ای می کنند تا میان مسلمانان فتنه ایجاد کنند، تا آنان را به دوران جاهلیت برگردانند. اینان در این کار انگیزه ای جز حسادت ندارند، با علم به این که آنان نیز مانند دیگران می توانند مسلمان شوند، ولی در عین حال به جهت ترس از کسادی بازار و درآمدهایی که از راههای نامشروع دارند، این کار را نمی کردند.

جماعت یهود بعد از جنگ احد از فرصت پیش آمده استفاده کرده و به دسیسه و نیرنگ می پرداختند. در اخبار و روایات آمده است، بعد از واقعۀ احُد یهودی ها جوانان مسلمان را به خانه های خود دعوت می کردند و با شراب و دختران خود آنها را فریب می دادند،- چنان که امروز نیز چنین می کنند – و در باره قرآن و رسالت پیامبر اسلام (ص) ایجاد شبه می کردند. وقتی که پیامبر اسلام (ص) متوجه این دسیسه و نیرنگ آنان شد، مسلمانان را از شرکت در مجالس لهو و بی بندباری نهی کرد و مجازات شدیدی برای زنا، شراب خواری، قمار بازی و خوردن گوشت خوک قرار داد. از آن پس وقتی که مسلمانان نیز متوجه این ترفند شوم آنان شدند، از رفتن به مجالس آنها خود داری نمودند.

شاید مراد خداوند تبارک و تعالی در جملۀ "من بعد ما تبیّن لهم الحقَّ" این باشد که یهود با علم به این که اسلام دین حق است، و شرک و انکار رسالت پیامبر اسلام (ص) باطل است، اما در عین حال مسلمانان را به کفر و انحراف دعوت می کردند. البته این اختصاص به یهودی ها ندارد، بلکه اکثر مردم این چنین اند که در تلاش اند تا حق را انکار کنند، این نیست، مگر به جهت این که حق با خواسته های نفسانی آنها مخالف است؛ چراکه انسان پیرو احساسات و عواطف خویش است، نه پیرو دین و عقلش.[20] امام علی (ع) می فرماید: "اکثر مصارع العقول تحت بروق المطامع"؛ بیشتر جاهایی که عقل آدمیان بر زمین می افتد به خاطر شمشیرهای طمع است.[21]

7. اصرار بر انکار نبوت پیامبر اسلام (ص)

از دیگر صفات قوم یهود دشمنی آنها با مسلمانان و انکار نبوت پیامبر اسلام است، با علم به این که رسالت آن حضرت با صفات و ویژگی ها، در کتاب آسمانی آنها آمده و به آنها بشارت داده شده است، ولی آنها همچنان بر این انکار خود پا فشاری می کردند: " آنان كه از این رسول، این پیامبر امى كه نامش را در تورات و انجیل خود نوشته مى‏یابند، پیروى مى‏كنند ...".[22]

8. سازش کاری در دین

خدای متعال می فرماید: "آیا كسانى را كه نصیبى از كتاب داده شده‏اند ندیده‏اى كه به جبت و طاغوت ایمان مى‏آورند و در باره كافران مى‏گویند كه راه اینان از راه مؤمنان به هدایت نزدیك‏تر است * اینان آن كسانند كه خدا لعنتشان كرده است و هر كس را كه خدا لعنت كند براى او هیچ یاورى نیابى.[23]

اولین آیه از این دو آیه، یکی دیگر از خصوصیات ناپسند یهود را بیان می کند، و آن این که قوم یهود برای رسیدن به اهداف خود، هر قوم و ملتی را به سازش کاری در دین دعوت می کردند، تا جایی که برای قانع کردن و راضی نمودن مشرکان برای تعظیم و سجده در برابر بت ها، عقیدۀ مشرکان را با همۀ خرافات و بدی هایش، بر دین اسلام ترجیح می دادند، با آن که یهود اهل کتاب بودند و همۀ آنچه را که در باره عظمت اسلام و صفات پیامبرش در کتاب های خود خوانده بودند، می دانستند که مشترکات بین ما و آنها به مراتب بیشتر از مشترکات آنها با یهود است، ولی در عین حال همۀ اینها را نادیده می گرفتند و برای دشمنی و ضربه زدن به اسلام مشرکان را بر مسلمانان ترجیح می دادند.[24]

اینها برخی از خصایص و صفات بارز قوم یهود بود که در این جا به صورت خلاصه و از باب نمونه بیان شد، البته این قوم دارای صفات فراوانی است که قرآن کریم آنها را بیان کرده است. نفاق، غرور، قساوت قلب، تکبر و استکبار، اهانت نسبت به مقام ربوبی، نسبت سحر به حضرت سلیمان، استهزا و تمسخر پیامبر خود و …، از دیگر ویژگی های قوم یهود است.

بخش دوم: برخی از عقاید باطل یهود

در باره اعتقادات باطل و فاسد یهود آیات فراوانی در قرآن کریم وجود دارد که ما در این جا به اختصار به برخی از آنها اشاره می کنیم:

1. اعتقاد به این که عزیر فرزند خدا است.

خدای متعال در این باره می فرماید: "یهود گفتند كه عزیر پسر خداست، و نصارى گفتند كه عیسى پسر خداست. این سخن كه مى‏گویند همانند گفتار كسانى است كه پیش از این كافر بودند. خدا بكشدشان. چگونه از حق منحرفشان مى‏كنند"؟.[25]

2. قوم یهود معتقد بود که عذاب نمی شوند مگر مدت بسیار کمی: "و گفتند: آتش جز چند روزى ما را نسوزاند. بگو: آیا با خدا چنین پیمانى بسته‏اید، تا او خلاف پیمان خود نكند؟ یا آنكه از روى نادانى چنین نسبتى به خدا مى‏دهید * و این بدان سبب بود كه مى‏گفتند: جز چند روزى آتش دوزخ به ما نرسد. و این دروغ كه بر خود بسته بودند در دین خود فریبشان داد".[26]

3. آنان ادعا می کردند که فرزندان خدا هستند: "یهودیان و مسیحیان گفتند كه ما فرزندان و دوستان خدا هستیم. بگوى: پس چرا شما را به پاداش گناهانتان عذاب مى‏كند؟ بلكه شما انسانهایى از جمله آفریدگان هستید. هر كس را كه بخواهد مى‏آمرزد و هر كس را كه بخواهد عذاب مى‏كند و از آن خداست فرمانروایى آسمانها و زمین و آنچه در میان آنهاست و بازگشت همه به اوست".[27]

4. دست بسته دانستن خدا: "یهود گفتند كه دست خدا بسته است. دستهاى خودشان بسته باد. و بدین سخن كه گفتند ملعون گشتند. دستهاى خدا گشاده است. به هر سان كه بخواهد روزى مى‏دهد. و آنچه بر تو از جانب پروردگارت نازل شده است، به طغیان و كفر بیشترشان خواهد افزود. ما تا روز قیامت میانشان دشمنى و كینه افكنده‏ایم. هر گاه كه آتش جنگ را افروختند خدا خاموشش ساخت. و آنان در روى زمین به فساد مى‏كوشند، و خدا مفسدان را دوست ندارد".[28]

5. یهودی ها معتقدند که خداوند فقیر است: "هر آینه خدا شنید سخن آن كسان را كه مى‏گفتند: خدا بینواست و ما توانگریم. گفتارشان را و نیز اینكه پیامبران را به ناحق مى‏كشتند، خواهیم نوشت، و گوییم: بچشید عذاب آتش سوزان را".[29]

اینها اطلاعات مختصری بود در باره صفات و اعتقادات مردم یهود در قرآن کریم. برای آگاهی بیشتر و شناخت دقیق تر آنان می توانید به تفاسیر قرآن و کتاب های نوشته شده در باره یهود مراجعه کنید.


[1] اسراء، 4.

[2] مائده، 64.

[3] نساء 46.

[4] تفسیر نمونه، ج 3، ص 404.

[5] تفسیر الکاشف، ج 2، ص 338.

[6] همان.

[7] نساء، 155- 156.

[8] تفسیر الکاشف، ج 2، ص 485.

[9] تفسیر من وحی القرآن، ج 7، ص 533.

[10] موجز الادیان فیالقرآن الکریم، ص 53.

[11] بقره، 87- 89.

[12] موجز الادیان فی القرآن الکریم، ص 53.

[13] بقره، 113.

[14] تفسیر نمونه، ج 1، ص 408.

[15] بقره، 105.

[16] تفسیر الکاشف، ج 1، ص 168.

[17] همان.

[18] من هدی القرآن، ج 1، ص 230.

[19] بقره، 109.

[20] تفسیر الکاشف، ج 1، ص 174.

[21] غررالحکم، ص 298.

[22] اعراف، 157.

[23] نساء، 51- 52.

[24] تفسیر نمونه، ج 3، ص 416.

[25] توبه، 30.

[26] بقره، 80؛ آل عمران، 24.

[27] مائده، 18.

[28] مائده، 64.

[29] آل عمران، 181.

http://www.colegiosentli.edu.mx/portal/index.php/forum/user/296591-vinther55vinther
پنجشنبه 13 تیر 1398 05:43 ق.ظ
What a information of un-ambiguity and preserveness of valuable knowledge about unpredicted emotions.
https://www.minds.com/blog/view/987826660193734656
چهارشنبه 12 تیر 1398 11:41 ب.ظ
Only a smiling visitant here to share the love (:, btw great style.
http://ge.tt/7BXAvfw2/v/0
چهارشنبه 12 تیر 1398 10:05 ب.ظ
F*ckin' awesome issues here. I am very glad to look your article.
Thank you a lot and i'm taking a look ahead to touch you.
Will you please drop me a e-mail?
Buy cialis
دوشنبه 3 تیر 1398 12:31 ق.ظ

Really loads of helpful data.
how to purchase cialis on line i recommend cialis generico cuanto cuesta cialis yaho overnight cialis tadalafil how much does a cialis cost cialis billig online prescriptions cialis cialis 100 mg 30 tablet tadalafilo cialis en mexico precio
Cialis pills
یکشنبه 2 تیر 1398 08:57 ق.ظ

Terrific data. Many thanks.
achat cialis en europe cialis price thailand cialis 30 day trial coupon buy cialis generic cialis 20mg uk cialis sale online bulk cialis tadalafilo where do you buy cialis tadalafilo
Cialis online
شنبه 1 تیر 1398 06:12 ب.ظ

Awesome postings. Kudos!
cialis 05 where to buy cialis in ontario chinese cialis 50 mg cialis dosage amounts cialis daily reviews cialis generico lilly generic cialis 20mg tablets cialis generico lilly cialis 5 mg para diabeticos buy cialis online
http://tosshalto.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 01:14 ق.ظ

You explained this terrifically!
walgreens price for cialis cialis generico milano cialis dose 30mg non 5 mg cialis generici acheter du cialis a geneve side effects of cialis cialis pills in singapore cialis baratos compran uk cialis 5 mg para diabeticos click here cialis daily uk
buy real cialis online
جمعه 31 خرداد 1398 09:00 ق.ظ

Amazing lots of superb info!
enter site natural cialis cialis generic availability cialis generique 5 mg we use it 50 mg cialis dose cialis 20 mg cost prescription doctor cialis prices for cialis 50mg cialis baratos compran uk cialis daily cialis 30 day sample
http://perseli.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 04:23 ب.ظ

You revealed that fantastically.
cialis prices in england cialis patentablauf in deutschland best generic drugs cialis cialis professional yohimbe generic cialis with dapoxetine viagra vs cialis vs levitra precios de cialis generico purchasing cialis on the internet cialis for daily use acheter cialis kamagra
http://roepoder.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 10:03 ب.ظ

You suggested this very well.
cialis en mexico precio cialis preise schweiz generic for cialis cialis with 2 days delivery cialis dose 30mg cialis super kamagra cialis for sale cialis 50 mg soft tab import cialis cialis sale online
http://erdera.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 05:37 ق.ظ

You actually explained this terrifically!
usa cialis online viagra or cialis cialis herbs cialis cost we recommend cialis info cialis 5 mg scheda tecnica cialis 05 cialis 5 mg schweiz cialis mit grapefruitsaft cialis 20 mg cost
Buy cialis online
سه شنبه 28 خرداد 1398 07:00 ق.ظ

Nicely put. Thanks.
purchasing cialis on the internet buy cialis sample pack cialis with 2 days delivery brand cialis nl cialis pills price each cialis price in bangalore cialis 5 mg schweiz brand cialis generic low dose cialis blood pressure tadalafil generic
Cialis generic
دوشنبه 27 خرداد 1398 04:08 ب.ظ

This is nicely put. !
cialis generika cialis flussig cialis generic availability cialis qualitat dose size of cialis generic cialis soft gels generic cialis tadalafil tadalafil 5mg acheter cialis meilleur pri buy cialis sample pack
http://exosklaw.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 01:25 ق.ظ

Whoa lots of amazing material!
how much does a cialis cost cialis professional yohimbe generic cialis cialis kaufen bankberweisung comprar cialis 10 espa241a cialis baratos compran uk buy generic cialis precios cialis peru cialis venta a domicilio look here cialis cheap canada
liquid cialis
یکشنبه 26 خرداد 1398 11:34 ق.ظ

Thanks, Quite a lot of info!

click here cialis daily uk cialis generic cialis for bph look here cialis cheap canada cialis rezeptfrei sterreich canadian discount cialis buying cialis overnight best generic drugs cialis we use it 50 mg cialis dose cialis 100mg suppliers
Cialis canada
شنبه 25 خرداد 1398 07:46 ق.ظ

Whoa plenty of beneficial tips!
cialis tablets for sale cialis sale online 40 mg cialis what if i take we choice cialis pfizer india cialis kaufen wo dosagem ideal cialis cipla cialis online cialis ahumada cialis kamagra levitra cialis sicuro in linea
cialis kaufen
جمعه 24 خرداد 1398 05:38 ب.ظ

Thanks a lot. Lots of posts!

cipla cialis online cialis baratos compran uk cialis online cialis 5 mg para diabeticos dose size of cialis cialis pills in singapore opinioni cialis generico order a sample of cialis prescription doctor cialis can i take cialis and ecstasy
http://bassfire.strikingly.com/
جمعه 24 خرداد 1398 02:53 ق.ظ

You have made your point very well.!
cialis australia org cialis ahumada enter site natural cialis cost of cialis cvs cialis dose 30mg cialis 20 mg cost cialis lowest price cialis italia gratis we choice cialis uk cialis professional yohimbe
http://hausinglop.strikingly.com/
چهارشنبه 22 خرداد 1398 11:18 ب.ظ

Thank you! I value this!
il cialis quanto costa best generic drugs cialis cialis 5 mg scheda tecnica cialis 100 mg 30 tablet cialis generico postepay cialis pills boards we recommend cheapest cialis order generic cialis online achat cialis en suisse sialis
http://cialisvie.com/
سه شنبه 21 خرداد 1398 01:28 ق.ظ

You have made your point very clearly..
effetti del cialis precios cialis peru il cialis quanto costa price cialis per pill cialis lilly tadalafi side effects of cialis usa cialis online cialis name brand cheap cialis australian price 40 mg cialis what if i take
cialisvie.com
یکشنبه 19 خرداد 1398 07:49 ب.ظ

Thanks a lot, A lot of tips!

cialis farmacias guadalajara generic cialis cialis daily only now cialis for sale in us cialis super kamagra ou acheter du cialis pas cher cialis alternative cialis vs viagra cialis 5 mg cialis mit grapefruitsaft
cialisvie.com
شنبه 18 خرداد 1398 02:21 ب.ظ

You actually explained this very well.
cialis pills price each trusted tabled cialis softabs canadian drugs generic cialis we use it 50 mg cialis dose cialis e hiv cialis ahumada cialis e hiv cialis side effects buy cialis uk no prescription buy brand cialis cheap
canadian pharmacy online
جمعه 3 خرداد 1398 10:02 ق.ظ
compare ed treatments http://viagralim.us compare ed treatments !
Howdy just wanted to give you a quick heads up. The words in your post seem to be running off the screen in Internet explorer. I'm not sure if this is a formatting issue or something to do with web browser compatibility but I figured I'd post to let you know. The layout look great though! Hope you get the issue fixed soon. Cheers
http://rondresselphotography.com/weddings/
جمعه 6 اردیبهشت 1398 01:43 ب.ظ
ブランド激安市場,スーパーコピーN級品買取!スーパーコピーN級
https://www.revistasur.cl/revistasur.cl/img_4191/
جمعه 6 اردیبهشت 1398 01:42 ب.ظ
DIOR-ブランドコピー服激安通販専門店!17年スーパーコピー服ブランド最新ブランド激安服コピー★全ブランド揃い
https://librodepoesia.com/shop/
چهارشنبه 4 اردیبهشت 1398 11:32 ب.ظ
激安シャネル時計 j12スーパーコピー代引き販売!
https://www.willpowerinstitute.com/gallery/
چهارشنبه 4 اردیبهشت 1398 11:30 ب.ظ
スーパーコピーブランド、スーパーコピー時計激安販売中
http://www.physiokinetics.gr/athlimata
سه شنبه 3 اردیبهشت 1398 10:25 ق.ظ
Nランク最高品質スーパーコピー専門
http://www.hksaustralia.com.au/products/electronics
سه شنبه 3 اردیبهشت 1398 10:25 ق.ظ
ブランドコピーとスーパーコピーブランドNランク専門店
https://evergreenecoresort.com/project/
سه شنبه 3 اردیبهشت 1398 10:25 ق.ظ
人気ブランドコピーバッグ (N級品)激安市場専門店!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30